Abode Tidings Urubuga Nyarwanda

Habayeho umugabo azana umugore. Umunsi umwe, umugore abwira umugabo ngo najya kuvuga umutsima ntakamwicare imbere.

UMUGABO NYAMURAGIRA

Habayeho umugabo azana umugore. Umunsi umwe, umugore abwira umugabo ngo najya kuvuga umutsima ntakamwicare imbere. Umugore yagira ngo umugabo atazamenya ko avugisha umutsima ibirenge. Baba aho barabyarana. Biratinda, umugabo aza kugenzura umugore we, aza gusanga avugisha umutsima ibirenge, aramutonganya. Umugore ararakara, ati “Ahubwo nkubise!” Ararigita. Umugabo ategereza ko yagaruka araheba.

Bukeye umugabo ajya kwicara mu mpinga y’agasozi, arigunga. Ifuku iraza irahamusanga, iramubaza iti “Ko wigunze, ukaba ufite n’agahinda ni iki?” Umugabo ati “Nuko nabuze umugore wanjye”. Ayitekerereza uko umugore we yarigise: Ifuku itangira gucukura. Umugabo aratambuka ahura n’urutaganguriwa, rumubonye ruti “Wa mugabo we urava he ukajya he?” Umugabo arutekerereza ikimugenza n’uko umugore we yarigise. Urutagangurirwa rumumanurira ku rudodo rwarwo; agera hafi y’urugo arahagarara arategereza.

Isazi irahamusanga, iramusuhuza, imubaza ikimugenza, na yo ayitekerereza ibye. Isazi iti “Shira agahinda urahageze, dore iwabo w’umugore wawe ni hariya kwa Nyamuragira. Umugabo ashyitsa umutima mu nda. Isazi ijya kubwira umugore. Umugore araza ararunguruka, asubira mu rugo, abwira Nyamuragira ati “Umugabo wanjye yaje, ari ku irembo”. Nyamuragira ati “Ngiye kumwica”. Umugore aranga, ati “Aho kumutera icumu, ahubwo uzamuroge”. Nyamuragira ati “Umugabo wawe akunda iki?” Umugore ati “Akunda ubuki n’inyama n’inzoga, n’amata, ati nta cyo atarya”. Nyamuragira ati “Tumurogere mu nyama no mu buki”. Umugore aremera.

Isazi na yo ikaba yaritaye mu gutwi, ijya kubwira wa mugabo iti “Nturye inyama n’ubuki babiroze; urye amashaza, unywe n’inzoga cyangwa amata gusa”.

Umugabo bamwinjiza mu nzu, baramuzimanira; arya ibyo isazi yamubwiye, ibindi ntiyabyakura. Nyamuragira abonye adapfuye, aratangara cyane ati “Wa muntu na we ni umurozi!” Bibuze, Nyamuragira ati “Tumuhe inzu maze tuze kuyitwika, ahiremo”. Isazi ijya kumuburira, iti “Numara kubacurangira, bageze mu buriri, ubihishe nturare mu nzu bari bagucumbikiremo.” Umugabo amaze gucuranga, na bo bamaze kuryama, abasezeraho ngo agiye kuryama aho bamusasiye. Aragenda yihisha mu ruhavu rw’inzu baryamyemo. Nijoro bajya gutwika inzu bamurajemo. Inzu imaze kuzima, umugabo ajya kuryama mu muyonga w’ivu. Bagiye kureba ko yahiye basanga aryamya mu muyonga, ari mutaraga.

Buracya bamuha imarabiti ngo ajye kwasa unutare, kandi ngo ayigarure uko yakayijyanye. Aragenda, ageze ku rutare arahagarara, maze ako kanya inkuba irahagoboka, imubaza icyo ashaka aho hantu. Umugabo ayitekererezo ibyago bye. Inkuba ikubita rimwe urutare rurasatagurika, umugabo aratangara ati “Ko nshimye ko mbonye imyase y’urutare, ndayihambiriza iki?” Inzoka ituruka ikuzimu iramubaza Iti “Wa mugabo we urashaka iki?” Undi ayitekerereza ibye. Inzoka iti “Ngiye kuryama hasi nirambuye, untondeho imyase y’urutare buhoro witonze, utankomeretsa, nurangiza wikorere, ugende nugerayo uture buhoro, nigendere ku neza”. Umugabo abigira uko inzoka imubwiye.

Arangije guhambira, inkuba irakubita, irabiterura na nyamugabo, ibageza kwa Nyamuragira. Nyamuragira abibonye atyo, ati “Nakugerageje ku buryo bwose, ejo nzaguha umugore wawe utahe; ati “Ariko nzabanza nkuzanire abagore benshi n’abana babo maze uhitemo abawe.”

Isazi imubwira uko ari bugenze, iti “Uwo nza kugwa mu ruhanga, araba ari we mugore wawe umujyane, kuko nutamumenya bazakwica”. Umugabo bamuzanira abagore benshi n’abana babo, maze areba uwo isazi iguye mu ruhanga, aba ari we ahitamo. Nyamuragira arumirwa, abwira umukwe we ati “Ngabo abantu bawe, taha ujye iwawe”.

Umugabo aragenda, ageze aho urutaganguriwa rwari wamushyize, rumutwarana n’ab’iwe bose, rubageza aho rwamukuye. Ifuku na yo iraza ibanyuza mu mwobo, ibageza aho yamukuye.”

Nuko ataha mu rugo rwe, abana n’umugore we, yitwa “Nzatunga mvuye ikuzimu”.

Si jye wahera hahera umugani.

UMUGABO NYAKWISABA

Habayeho umugabo akitwa Nyakwisaba, abyara umwana w’umukobwa amwita Miseke. Abapfumu bari baramuraguriye ngo umukobwa we ntakagere hanze, ngo nagera hanze azaribwa n’inyamaswa cyanga arongorwe. Biba aho, nuko abandi bakobwa bakagenderera Miseke bakamurarika ngo naze bajyane kwahira ngo ko yaheze mu nzu azamera ate? Umukobwa akabasubiza ati “Iwacu barambujije; ati ariko nimusubira kwahira, muzanceho nzasiba kunyura aho bambona tujyane batabizi”. Abakobwa baraza baramujyana, bajya kwahira. Bageze aho bahira ishihge, imvura iragwa bajya kugama mu rutare. Imvura ihise, abakobwa bati “Dutahe”.

Inkuba iraza ihagarara mu muryango w’urutare ibuza abakobwa gusohoka. Umukobwa umwe ava mu bandi ati “Nkuba, nkuba mbisa mpite, si jye Miseke ya Nyakwisaba, iseka amasaro agaseseka, yaseka indinga zikisuka, yaseka ibirezi bigaseseka”. Inkuba iti “Seka ndore”. Umukobwa araseka. Inkuba iti “Hoshi nturi we koko”. Abandi bakobwa na bo babwira inkuba batyo. Miseke arashyira araza, ati “Nkuba, nkuba mbisa mpite si jye Miseke ya Nyakwisaba iseka amasaro agaseseka, yaseka indinga zikisuka, yaseka ibirezi bigaseseka, mbisa mpite”.

Inkuba iti “Seka ndore mukobwa”. Umukobwa araseka, amasaro araseseka, indinga zirisuka, asetse ibirezi biraseseka. Inkuba iti “Nta wundi ni wowe Miseke ya Nyakwisaba”. Inkuba iramujyana iramurongora barabyarana.

Imfura yabo imaze gucuka, Miseke ati “Ndashaka kujya kuramutsa iwacu, ndahakumbuye”. Nkuba aranga ati “Kereka tumaze kubyarana abana batanu ni ho nzakujyana iwanyu”.

Miseke abyara umwana wa kabiri, ati “Ndashaka kujya iwacu”. Nkuba aramuhakanira. Miseke abyara umwana wa gatatu n’uwa kane. Nkuba ati “Kereka ubyaye uwa gatanu, na bwo kandi ugasiga umwana amaze kugenda ukabona kujya iwanyu”.

Miseke amaze kubyara umwana wa gatanu, amaze kugenda ati “Ngiye kuramutsa iwacu, data Nyakwisaba arankumbuye kandi ga data yarambyaye”. Nkuba ashaka inzoga nyinshi, amushakira abamuherekeza. Bagiye guhaguruka, Nkuba abwira Miseke ati “Nugera mu mayirabiri, ntukanyure mu nzira y’ibumoso; uzace mu nzira y’igisibe”. Baragenda. Miseke yanga guca mu nzira y’igisibe. Ataratera kabiri, baza guhura n’ingunzu irababwira iti “Nimumpongere mbareke mugende”. Barayirukana. Ingunzu irababwira iti “Nimugende murahura n’uimugabo utari jye”.

Bigiye imbere bahura na Bakame iti “Nimumpongere mbareke mugende”. Barayirukana. Bakame iti “Nimugende murahura n’umugabo utari jye”. Batambutse bahura n’uruziramire, rurizinga rubakubira hagati, ruti “Nimumparere mbareke mugande”. Baruha inzoga zose, rurazinywa, zimaze gushira ruti “Ntaho ngejeje”. Baruha inka bari bafite rurazirya, ruti “Ntaho ndageza”. Baruha ingobyi n’imijishi yazo, uruziramire ruti “Ntaho ndageza”. Miseke aruha abagaragu be rurabarya; rumaze kubarya ngo ntaho rurageza, Miseke aruha imyambaro yari yiteye, rwanga kunyurwa.

Miseke ajya ahirengeye, ahamagara umwana we wari wanyuze indi nzira, ati “Mwana wanjye uzakomeze ugende, nugera aho abahungu bashoye inka uzabaramutse bazaba ari ba nyokorome; nugera ku irembo, ukahasanga umusaza uzamuramutse azaba ari sogokuru; nugera mu muryango ugasanga umukecuru ubarira ikirondo, azaba ari nyogokuru uzamuramutse; nugera mu kirambi, ugasanga abakobwa bategura, na bo uzabaramutse bazaba ari ba nyoko wanyu.” Umugore arangije kuvuga atyo, yiterera mu rwasaya rw’uruziramire ruramumira.

Umwana aragenda, ageze ku iriba, asanga abasore babiri buhira inka, ajya kubaramutsa bamutera urwondo; akomeza kugenda, ageze ku irembo asanga umusaza uhagaze; umwana agiye kumuramutsa, umusaza amukubita ikibando yari afite; umwana akomeza kugenda; ageze mu muryango ahasanga umukecuru, agiye kumuramutsa amusoka uruhindu; umwana akomeza kugenda, ageze mu kirambi ahasanga abakobwa bategura, agiye kubaramutsa bamukubita ishinge. Umwana yicara aho yumiwe. Inyota imaze kumurembya, asaba amazi, bamuha amacunda; abandi bana bacyuye inyana babaha ikivuguto.

Bukeye umwana yahura inyana hamwe n’abandi bana, arababwira ati “Mbabyinire ariko na mwe muzajye mumpa ku mata babaha”. Baramwemerera aratangira arabyina ati

“Mama yarambwiye ngo ningera ku iriba nzaramutse abashoye inka bazaba ari ba marume, ngiye kubaramutsa bantera ibyondo; arambwira ngo umusaza nzasanga ku irembo nzamuramutse azaba ari sogokuru, ngiye kumuramutsa ankubita ikibando; mama yari yarambwiye ngo umukecuru nzasanga mu muryango, azaba ari nyogokuru, ngiye kumuramutsa antera uruhindu; mama yari yarambwiye ngo abakobwa nzasanga bategura, nzabaramutse, bazaba ari ba mama wacu, ngiye kubaramutsa bantera ishinge”.

Abana batashye babwira iwabo bati “Uriya mwana afite akaririmbo yahoze aturirimbira, mumwinginge namwe akabaririmbire. Bati “Ngaho shenge turaguha amata”. Umwana abasubirira mu mbyino ye. Arangije umwana baramuyora baramuhobera, bati “Twari tugiye gukora ishyano!” Barishima cyane, bajya kumuha amata, ababwira uko yazanye na nyina, ababwira n’uko nyina yariwe n’uruziramire. Bati “Ngwino ujye kutwereka aho uruziramire rwaririye nyoko”. Baragenda; bahageze bararuhasanga, uruziramire bararwica, bararubaga, barusangamo ibintu byose na Miseke avamo.

Si jye wahera hahera umugani.

Nyakwisaba

Habayeho umugabo akitwa Nyakwisaba, abyara umwana w’umukobwa amwita Miseke.

Please follow and like us:

About The Author

Leave a Comment

Instagram
LinkedIn
YouTube
Scroll to Top